Chirantan yojana

आठवण...

2010-02-23T08:43:00.001-08:00

मनसोक्त शोप्पिंग करून घरी परतत होतो.वेग थोडा जास्तच .म्हणजे आजूबाजूचे दिसे पर्यंत पुढे इतका.त्यात बाईकवर मुलीची आणि बाबाची मस्ती सुरु होती.तर ही पार्श्वभूमी .असे आम्ही जात असतानाच रस्त्या कडेला एक भिकारी पडलेला दिसला .काही लक्षात येण्या पूर्वीच आम्ही पुढे पोहचलो होतो. पण मनात त्या माणसा विषयीच विचार सुरु होता.म्हणून अनिल न गाडी पुन्हा वळवून घेतली.पुन्हा त्या माणसाजवळ पोहचलो . दोन्ही पायांनी अपंग .जवळच त्याची बसायची बस्कर वजा खुर्ची पडलेली.एक पिशवी ही होती.आणि समोर एक बाटली.त्याची ती अवस्था पाहून हात साहजिकच पर्से कडे वळला .तेवढ्यात तो बोलला .'सर , पैसे मत देणा '.हे ऐकल्यावर थोडं चामकायलाच झाल.पण त्याच पुढच बोलणं अधिक गमतीशीर होत.पुढे म्हणाला ,'सर ,पैसे दोगे तो फिर दारू ही पिवूंगा ,हो सके तो दाल चावल देदो '.त्याचा या बोलण्यावर हसावं की रडावं,हेच कळत नव्हत .पण त्याची आगतिकता खरी होती.म्हणून त्याची ती सोय करून देण्याच ठरवलं .घरी दुपारी केलेला पुलाव होता ,तो पुलाव आणि हॉटेल मधून एक मसाला डोसा घेवून देवून त्याची आम्ही सोय केली.पण ही गोष्ट आमच्यासाठी इथेच संपली नाही.आठवणींच आभाळ दाटून आलच . आठवण अम्याची ..अम्या म्हणजे अमोल पाटील.स्वत:च नाव तो अमोलकुमार पाटील अस लिहायचा .अनिल चा जिवाभावाचा मित्र .थोडीशी फिल्मी style मध्ये कडाक्याचा भांडणातून त्यांची घट्ट मैत्री झालेली .तर हा अम्या म्हणजे माहितीच भांडार.प्रचंड बुद्धिमत्ता ,आफाट वाचन आणि मिस्कील स्वभाव .जागतिक साहित्य बद्दलचा कुठलाही संदर्भ मध्यरात्री झोपेतून उठवून विचारला तरी तो अचूक सांगेल,इतका आभ्यास .कॉलेज जीवनात यान क्लासरूम च तोंड क्वचितच पाहिलं असेल.१२ वीनंतर नावापुरता कॉलेज मध्ये असलेला हा ग्रहस्थ कोठेही मुलाखतीला गेला तरी हातात नेमणूक पत्र घेवून येणारा अम्या.ज्या काळात पाच आकडी पगार स्वप्नवत वाटायचा तेंव्हा त्याला कुठलीही कंपनी तो द्यायला सहज तयार व्हायची...असा अम्या. तरीही अम्या बदनाम होता.त्याचा पिण्यामुळ ,एका घोटात पाण्याचा तांब्या संपवणारा अम्या,दारूही तितक्याच सहज पणे प्यायचा.त्याचा या सवयीचा सर्वात जास्त त्रास सहन केला तो अनिल नी.हजारदा अम्यानी दारूसाठी अनिलच्या शिव्या खाल्ल्या ,मार खाल्ला...किती तर वेळा अनिल ला अम्याचा या सवयी मुळ लोकांचा शिव्या खाव्या लागल्या.पण तरीही दारू पिवून तर्र झालेल्या अम्याला अनिलनी उपाशी पोटी झोपू दिल नाही.दारू पिणाऱ्या माणसांनी यथेच्छ जेवल पाहिजे ,अस अनिलच मत.म्हणून त्याचा या मित्राला तो जेवू घालायचा.आणि शरीर शास्त्र पुरेपूर माहित असणारा अम्या ही दारू पिल्यानंतर भरपेठ जेवायचा.तर असा अम्या. काही दिवसांपूर्वी अम्याचा गावच्या माणसान अम्या विषयी सांगितलं .अम्याचे आई बाबा त्याचा पिण्याला कंटाळून घर सोडून गेले.त्याची बायको माहेरी होती.आणि अम्या घरा शेजारी दारू पिवून पडला होता..अखंड दिवस भर ..न जेवता .कधीच परत जेवणार नाही असा.

कळ ....

2010-02-18T03:22:00.001-08:00

तो दिवस लख्ख आठवतो .रात्री दोन वाजल्या पासूनच बाळाची पोटात वळवळ सुरु झाली होती. शरीराबरोबर मनाचीही घालमेल होत होती.दिवस भरलेले होते,त्यामुळ केंव्हाही प्रसूती शक्य होती.पण तरी सकाळ होई पर्यंत घरीच वेळ काढला .आणि सकाळी ११ वाजता दवाखान्याकडे मोर्चा वळला .पेन असूनही डॉक्टरांना प्रसूतीची चिन्ह दिसत नव्हती.म्हणून नुसत दाखल करून घेत ,त्यांनी वाट पाहायला सांगितलं.शेजारचा रूम मध्ये साधारण माझाच वयाची आणि पहिलीच वेळ असणारी एक मुलगी होती.तिला माझापेक्षा खूपच जोरात पेन होत होत्या . तिचे दिवस भरायला अजून चार दिवस अवकाश होता.पण तरीही तिला खूप पेन येत होत्या .त्यामुळ माझी अस्वस्थता अधिकच वाढली होती.(कारण मला आत्ता पर्यंत जाणकारांकडून सांगण्यात आल होत की प्रसुतीचा वेळेला जितक्या जास्त पेन असतील ,तितक चांगलं असत.)

माझा पेन तुलनेन कमी वाटत होत्या .त्यामुळ सीझर कराव लागेल का ,बाळ सुदृढ असेल ना अशा असंख्य प्रश्नांनी माझ मन भरून गेल होत.तिकडे शेजारचा पेशंट ला पेनकिलर देण्यात येत होत्या.तीच विव्हळण ही अखंड सुरूच होत,आणि माझा मनाची धाकधूक ही .तिचा असंख्य गोतावळा तिचा भोवती गोळा झाला होता.मला वेळ जात नव्हता .व्हरांड्यात फेऱ्या मारून झाल्या.खावून ,पिऊन झाल,गप्पा झाल्या .अस दुपार पर्यंत सुरु होत.दुपारी तिची प्रसूतीची वेळ जवळ आली असेल म्हणून तिचा पेनकिलर चा आणखी एक डोस ही झाला.पण मी आपली तीच निरीक्षण आणि स्वतःचा काळजीन ग्रासले होते.एवढ्यात तिची आजेसासू माझा खोलीत आली.माझी सगळी चौकशी करून झाल्यावर शेजारचा खोलीत ली मुलगी तिची नात आणि सूनही असल्याच तीन सांगितलं .आणि नंतर म्हणाली ,"काही नाही होत वो तिला ,नुसती नाटक आहेत ही,यांना जरा सहन करायला नको,आज कुठली होते तिची प्रसूती ? "..तीच हे बोलणं ऐकल्यावर मला त्या बाईची एकदम गम्मत च वाटली.आणि तिला जराही दया माया नसल्यासारखं जाणवल.

या आजींशी बोलताबोलताच माझा कळ एकदम वाढल्या होत्या .म्हणून मला पेनकिलर द्यायला डॉक्टर आले,तोच माझी वेळ जवळ आल्याच नर्से चा लक्षात आल.तिनी मला operation थेटर ला हलवलं.पुढचा दोन तासात प्रचंड धावपळ आणि गडबड ...सगळ कल्पनेचा पलीकडच,असंख्य वेदना दायी तरीही सुखावह ..या भावनांचा कल्लोळात साडे आठचा सुमारास माझ बाळ माझा कुशीत आल.

नऊ वाजण्याचा सुमारास सगळ आवरून झाल्यावर परत मला माझा रूम मध्ये हलवण्यात आल.तर शेजारचा रूम मध्ये गर्दी भरली होती.माझ मन पुन्हा हजार शंकांनी भरून गेल.तोच पलीकडून ओरड्ल्याचे आवाज आले.मी न राहवून नर्से ला विचारल ,तर ती नि सांगितलं,"काही नाही तिचा लग्नाचा वाढदिवस आहे.म्हणून केक कापत आहेत."हे ऐकल्यावर मन निश्चिंत झाल पण पुन्हा प्रश्न पडला.आणि तिला कळ येत होत्या त्याच काय ?हे नर्स ला विचारणार त्या आधी तिनंच सांगितलं,"तिला लग्नाचा वाढदिवसालाच मुल हव होत ,म्हणून नाटक करत होती ती,डॉक्टरनी सीझर कराव म्हणून ... "इति...

आयुष आणि आरसा

2009-08-16T23:56:00.000-07:00

अंदाज़ आराशाचा वाटे खरा असावा ..बहुतेक माणसाचा तो चेहरा असावा...

आरशा विषयीचा ह्या ओळी खरेच कीती समर्पक आहेत.ज्याला स्वत:च रूप नसत ,तो आरसा ,ज्यान त्याचात डोकावाव त्याच प्रतिबिम्ब त्यात दिसत .त्याचा जवळ कसलाच भेदभाव नाही.म्हनुनच कदाचीत आपण म्हणतो सार आरशा सारख साफ़. स्वत:च अस व्यक्तिमत्वच नाही त्याला .प्रतेक क्षण तो समोरचाच रूप दाखवण्यात मग्न असतो .यासाठीच माणसाचा आयुषात त्याला इतक अनन्यसाधारण महत्वआहे।

प्राण्याना नाही लागत आरसा तो फ़क्त माणसाला हवा असतो.स्वत:च अस्तित्व शोधायला ...स्वत्व शोधायला ..त्यासाठी च असतो सारा खटाटोप आयुषाचा..सकाली उठल्यावर पावल तड़क आरशाकडे वलतात तो दाखवतो रात्रीचे सारे प्रताप,सुजलेल्या डोळ्यानी ,विस्कटलेल्या केसानी,चुर्गळेलेल्या कपदयानी आयुषातुन सरलेली एक रात्र ..तोंडावर पानी मारून ब्रश करतानाही आरसा हवाच ..तोंडाचा चित्र विचित्र हालाचालित आपण कसे दिसतो ते पहायला..आणि तोंडावर पानी मारल्यावर त्यान दाखवलेल्या आपल्या रुपड्यावर किती खुश होतो आपण.स्वत:ला प्रसन्न पाहताना ,हे सार त्या आरशाचा जीवावरच।

असा हां आरसा ...त्यान सार आयुष च व्यापून टाकलय आपल .कधी तर आपलेच भास् आपण त्याचावर लादून मोकले होतो.जसे ॥

क्या कोई नयी बात नजर आती है हम मै

आईना हमें देखके हैरान सा कूँ है ...

खर तर तो हैरान नसतोच ,आपण असातो आतून बदललेले पण ते ही आपल्याला आरशात पाहिल्यावरच कलते.आपल रोजच बदललेले रूप दाखवनारा हां आरसा असाच अनाहूत पने घर करूँ असतो आपल्या मनात.त्याचा शिवाय आयुषात ला एक ही दिवस जात नाही...अणि गेलाच एखादा दिवस तसा तर परत त्याचात पाहिल्यावर मधल्या कालाताले सारे क्षण प्रतिबिंबित होतात त्याचातच ।

आयुषा चे सारे राग लोभही व्यक्त होतात त्याचा कडूनच .सुंदर व्यक्तीला तोच तारीफ़ करतो अस वाटत तर तेच विदृपाला तो हिनावातो अस वाटत। म्हणुन सारी भान्दन ही याचा सोबत ..सार कौतक ही इथेच एकव त लेल ....

2009-08-15T06:22:00.000-07:00

राव गेला पैलतीरी मागावारी रंक ... मरे जरी कंस तरी संपे ना आतंक... गोकुळात रंग नाही फीके रास रंग, यशोदेचा स्तानानाही नागिनिचे डंख ...

stay with time....

2009-05-24T08:58:00.000-07:00

काळधाव म्होरम्होर ,जणू वाघ लागे पाठी । त्याचा जोडीनधावन,हेच माणसाच्या ती .... एकाअशिक्षीत ,अडाणीस्त्री च्या या ओळी.पण आयुष्याच तत्व द्यान माडनार्या .जगण्याच एवढ साध सोप गणित कदाचीत भाल्याभ्ल्याँ उमजनार नाही। पण जगन या भोल्या भाबड्या माउलीला हे सार शिकवून जात .प्रश्न असतो ते समजुन ,उमजुन,आत्मसात करण्याचा .एखाद्याच मन तैयार असत .येणारा प्रतेक क्षणनिर्विकार पणेस्विकारन्यास ..पण एखादा असतो उराशी आठवनी घट्ट कवटालनारा ....वर्तमानावर भुत्कालाच झाकोल असणारा।